Juf Kiet, Wu Wei en ik

Mijn voornemen voor 2017 is om nóg beter te leren aanvoelen wanneer ik in actie moet of wil komen en wanneer ik vooral niets moet doen. Wanneer ga ik uitleggen hoe ‘het’ zit? Wanneer ga ik strooien met tips en adviezen? Wanneer ga ik het overnemen en wanneer juist niet? ‘Daadkrachtig op je handen zitten’ is een kunst; voor mij persoonlijk, maar ook voor communicatieprofessionals in organisaties. We zijn zo gewend om de actiestand te overwaarderen. Soms is het gewoon beter om niets te doen, alleen te kijken, voelen, luisteren. En meestal is het zo dat je dan heel veel doet door (ogenschijnlijk) niets te doen.

Wu Wei

Het principe van ‘doen door niet te doen’ is al eeuwenoud. Lao Tse zegt daarover in de Dao De Jing: handel zonder te handelen; dien zonder te dienen; neem waar zonder waar te nemen. De letterlijke betekenis is: niet handelen tegen de aard der dingen in. In het boek spreekt Lao Tse vooral ambtenaren en bestuurders aan. Mmm, interessante kost dus als we nadenken over de toekomst van de overheidscommunicatie, het gebrek aan vertrouwen bij burgers en de enorme actiereflex waar veel bestuurders aan lijden. Het Taoïsme, waar Dao De Jing het lijfboek van is, is niet een filosofie van niets doen, maar wel van deelnemen aan het leven, aan de natuur. Het gaat om geconcentreerd zijn op de goede weg. Het uiteindelijke doel is om in harmonie te raken met het zelf, de natuur en de omgeving. En daaraan kunnen wij als communicatieprofessionals veel bijdragen. Niet door zelf de wijze uit te hangen, maar door onszelf te kennen, door anderen mee te nemen in het deelnemen aan het leven buiten, door met hen te kijken, voelen, luisteren en dan wellicht te versterken wat al sterk is en te prikkelen wat in slaap is gesukkeld.

Juf Kiet

De mooiste illustratie voor mij voornemen, vooral ook in relatie tot mijn vak, vond ik in de documentaire ‘De kinderen van juf Kiet’. De film ging in première op de IDFA en was meteen een succes. We zien twee uur lang hoe juf Kiet werkt in haar klas. We zien hoe zij nieuwe kinderen welkom heet, hoe ze omgaat met ruzies, hoe ze haar eigen emoties inzet, hoe ze met kinderen over trauma’s praat, hoe ze woordjes aanleert et cetera. Hele kleine dingen. Ik merkte dat ik na zo’n drie kwartier verwachtte dat er een deskundige aan het woord zou komen die ging duiden wat we zien. Ik verwachtte een interview met de juf waarin ze vertelt en uitlegt wat er met de kinderen aan de hand is. Maar dat kwam allemaal niet. En toen ging ik pas echt genieten! De film daagde me uit om zorgvuldig te kijken, om alle verhaallijntjes en geschiedenissen te vinden, om actief te luisteren. De documentaire maker heeft de reflex weerstaan om mij alle betekenisgeving op een presenteerblaadje aan te reiken. Wat een genot! Daardoor heeft de maker erg veel gedaan door iets niet te doen. Om deze reden verdient de film voor mij een standbeeld en roep ik mezelf en mijn communicatiecollega’s op om wat minder kwistig te zijn met actieve duiding door deskundigen.

Tot slot nog een citaat uit Dao De Ding: De wijze mens behandelt, tot aan het einde van zijn leven’ geen grote zaken omdat hij de bekwaamheid heeft ze te veranderen voordat ze groot zijn.

Behoeft geen duiding.

 

  • Daadkrachtig op je handen zitten is een uitspraak van Jan van Ginkel in het boek: Werken aan de wakkeren stad. Hier digitaal te lezen.
  • De trailer van de film ‘De kinderen van juf Kiet’.
  • Een mooie digitaal beschikbare vertaling van Dao De Ding, ook wel bekend als Tao Te Tjing, ruim 2300 jaar geleden geschreven door Lao Tse.

 

 

 

Advertenties
Standaard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s